Σοκολάτα, η παντοτινή μας αγάπη!

Με τον όρο Σοκολάτα περιγράφουμε μία σειρά από προϊόντα που έχουν ως βασικό συστατικό ή προέρχονται από το κακαόδεντρο. Όταν ακούει κάποιος το επιστημονικό του όνομα δεν μπορεί να φανταστεί τη γευστική ευχαρίστηση που μπορεί να προσφέρει. Το κακαόδεντρο ή αλλιώς «Theobroma cacao», το όχι και τόσο εύηχο όνομα: θεόβρωμα κακάο, δεν σχετίζεται με τη βρώμα αλλά προέρχεται από τα αρχαία ελληνικά και σημαίνει «φαγητό των θεών».

cacaotree

Οι Αζτέκοι λάτρευαν το κακαόδεντρο θεωρώντας το πηγή δύναμης και πλούτου και χρησιμοποιούσαν τους σπόρους του σαν ένα είδος νομισματικής μονάδας. Επίσης ανακάλυψαν ότι σπάζοντας τους σπόρους του κακάου και ανακατεύοντάς τους με άλλα μπαχαρικά έφτιαχναν ένα δροσιστικό και αναζωογονητικό πικρό ποτό. Οι Μάγια μετακόμισαν από τη Γουατεμάλα στο Μεξικό φέρνοντας μαζί τους και τα μυστικά της καλλιέργειας του κακάο το 600 μ.Χ. Η καλλιέργεια εξαπλώθηκε σε όλη την Κεντρική Αμερική και το φυτό του κακάο απέκτησε τέτοια αξία ώστε όλες οι οικονομικές συναλλαγές γίνονταν με τους σπόρους του φυτού. Αργότερα οι Ισπανοί, αν και δεν συνειδητοποίησαν από την αρχή τα οφέλη του κακάο, το μεταφέρουν στη χώρα τους και το κακάο συνεχίζει το γευστικό ταξίδι του και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Οι πλάκες σοκολάτας εμφανίστηκαν το 1800.

Είδη σοκολάτας

Υπάρχουν πολλά είδη σοκολάτας. Μερικά από τα δημοφιλέστερα στην Ελλάδα είναι:

  • Kουβερτούρα (πικρή)
  • Σοκολάτα υγείας(σκούρα)
  • Σοκολάτα γάλακτος
  • Αμυγδάλου
  • Λευκή
  • Μαύρη

Τα είδη σοκολάτας εξαρτώνται από την περιεκτικότητα σε:

  • Κακάο – στερεά
  • Βούτυρο κακάο
  • Ζάχαρη
  • Γάλα
  • Πρόσθετους ξηρούς καρπούς (αμύγδαλα, φουντούκια)
  • Πρόσθετα άλλα υλικά (σταφίδες, διογκωμένο ρύζι κλπ)
Γιατί δεν λέμε ποτέ «όχι» στη σοκολάτα?

Δεν πρόκειται για απλή επιθυμία για σοκολάτα αλλά για λαχτάρα, κάτι παραπάνω από τη γεύση του γλυκού. Πράγματι η σοκολάτα δημιουργεί μια μοναδική αίσθηση έντονης επιθυμίας την οποία δεν προκαλούν άλλα γλυκά.

Πειράματα σε ποντίκια ίσως να έλυσαν το αιώνιο μυστήριο του γιατί οι σοκολάτες αποτελούν έναν πειρασμό απέναντι στον οποίο δεν μπορούμε να πούμε «όχι». Στο πλαίσιο πειραμάτων χορήγησαν σε ποντίκια μια ουσία απευθείας στο νεοραβδωτό σώμα του εγκεφάλου με στόχο τη διέγερση αυτής της περιοχής η οποία υπό φυσιολογικές συνθήκες συνδέεται με την κίνηση. Είδαν λοιπόν προς έκπληξή τους, ότι τα πειραματόζωα μετά την τεχνητή διέγερση της συγκεκριμένης περιοχής, καταβρόχθιζαν διπλάσιο σε αριθμό σοκολατάκια τύπου M&M από ό,τι κανονικά. Μετρήσεις έδειξαν ότι το «κλειδί» βρισκόταν στα επίπεδα της ουσίας εγκεφαλίνης που παράγεται από το νεοραβδωτό σώμα και δρα ως φυσικό «ναρκωτικό». Τα επίπεδα της ουσίας εκτοξεύονταν στα ύψη μόλις τα ποντίκια άρχιζαν να τρώνε τα σοκολατένια κομματάκια.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η αύξηση αυτή ευθύνεται για την ενίσχυση της επιθυμίας και της παρόρμησης των πειραματόζωων να καταναλώσουν μεγαλύτερες ποσότητες σοκολάτας. Η ικανότητα διάκρισης των γλυκών ουσιών και η θετική αντίδραση προς αυτές αποτελούσε πλεονέκτημα για τους προγόνους μας. Επισημαίνεται ότι ένα τέτοιο γενετικό χαρακτηριστικό θα βοηθούσε τους προϊστορικούς ανθρώπους να αναζητούν ιδιαίτερα θρεπτικές, υψηλής ενέργειας τροφές – π.χ., φρούτα -, ενώ παράλληλα η «αντίθετη γεύση» θα τους βοηθούσε να αποφύγουν τα πικρά, δηλητηριώδη φυτά.

Θρεπτικά συστατικά και οφέλη

Η σοκολάτα θεωρείται ένα από τα πιο θρεπτικά φυσικά προϊόντα. Δίνει ενέργεια, είναι τονωτική και αποτελεί πλούσια πηγή ζωτικότητας για τον ανθρώπινο οργανισμό. Περιέχει όλα τα μακροθρεπτικά συστατικά, δηλαδή υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπη, μέταλλα και ιχνοστοιχεία, όπως ασβέστιο, φώσφορο, μαγνήσιο, σίδηρο αλλά και ένα πλήθος από βιταμίνες όλων των κατηγοριών.

Οταν τρώμε σοκολάτα επηρεάζεται το δίκτυο των νευροδιαβιβαστών, των χημικών αγγελιοφόρων του εγκεφάλου που λειτουργούν μεταφέροντας ηλεκτρικά μηνύματα ανάμεσα στους νευρώνες του. Αυτά τα μηνύματα προκαλούν τις αλλαγές στις αισθήσεις και στα αισθήματα που νιώθουμε. H σοκολάτα περιέχει ακόμη ένα φυσικό «ναρκωτικό αγάπης», την τρυπτοφάνη. Πρόκειται για χημική ουσία την οποία χρησιμοποιεί ο εγκέφαλος προκειμένου να συνθέσει τον νευροδιαβιβαστή σεροτονίνη, που δημιουργεί αίσθηση χαράς και ευφορίας. Ορισμένα ναρκωτικά λειτουργούν ώστε να αυξήσουν τα επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο και έτσι προκαλούν έντονη ευχαρίστηση και έκσταση – εξ ου και το όνομα του ναρκωτικού.

Περιέχει ακόμα μαγνήσιο που βοηθά τον οργανισμό να προσαρμοστεί σε στρεσογόνες καταστάσεις και ταυτόχρονα διεγερτικές ουσίες όπως η καφεΐνη (metilxantine).Το παράδοξο είναι πως καμία από αυτές τις ουσίες, έστω και σε περιπτώσεις υπερκατανάλωσης, δεν είναι ικανές να προκαλέσουν εθισμό. Άλλο ελαφρύ διεγερτικό είναι η θεοβρωμίνη, που συμβάλλει στη χαλάρωση των λείων μυών στους πνεύμονες.

Ο χαλκός και ο σίδηρος αποτελούν δύο πολύ σημαντικά συστατικά στη σύνθεση της σοκολάτας προσφέροντας τις ευεργετικές τους ιδιότητες στον οργανισμό μας. Συγκεκριμένα ο χαλκός βοηθά στη σύνθεση μελανίνης στο δέρμα και τα μαλλιά και διεγείρει το κεντρικό νευρικό σύστημα, ενώ ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη σύνθεση της αιμοσφαιρίνης, η οποία μεταφέρει το οξυγόνο στα ερυθρά κύτταρα του αίματος. H λαχτάρα των εγκύων για σοκολάτα μπορεί να οφείλεται σε ελαφρά αναιμία, που ίσως «γιατρεύεται» από τον σίδηρο που περιέχει η σοκολάτα. Περαιτέρω έρευνες από το Πανεπιστήμιο της Iowa δείχνουν ότι πολλές γυναίκες επιθυμούν έντονα τη σοκολάτα πριν από την έμμηνο ρύση, κάτι που πιθανόν εξηγείται από το ότι η σοκολάτα περιέχει μαγνήσιο, που ανακουφίζει από την ένταση.

Άλλη χημική ουσία που υπάρχει στη σοκολάτα, η φαινυλαιθυλαμίνη, έχει το παρατσούκλι «αμφεταμίνη της σοκολάτας». Υψηλές συγκεντρώσεις φαινυλαιθυλαμίνης προάγουν τα αισθήματα έλξης, ενθουσιασμού, επιπολαιότητας αλλά και φόβου. H ίδια ουσία λειτουργεί διεγείροντας τα κέντρα ευχαρίστησης του εγκεφάλου και φθάνει σε υψηλό επίπεδο κατά τον οργασμό.
Τα παραπάνω ισχύουν και για το ανανταμίδιο, που θεωρείται η πιο ισχυρή ψυχοτρόπος ουσία της σοκολάτας. Το ανανταμίδιο είναι νευροδιαβιβαστής που στοχεύει στις ίδιες εγκεφαλικές δομές, όπως και το THC, η ενεργή ουσία της ινδικής κάνναβης.

Για να επηρεάσει η σοκολάτα τον εγκέφαλο με αντίστοιχο της κάνναβης τρόπο θα έπρεπε κανείς να καταναλώσει πολλά κιλά σοκολάτας!

choco3

Σύμφωνα με τα ευρήματα του καθηγητή Carl Keen, η κατανάλωση σοκολάτας βοηθάει στην αντιμετώπιση των καρδιοπαθειών λόγω των φλαβονοειδών που περιέχει. Τα φλαβονοειδή αραιώνουν το αίμα εμποδίζοντας το φράξιμο των αρτηριών. Ερευνητές στο Harvard διαπίστωσαν πειραματικά ότι τρώγοντας σοκολάτα τρεις φορές τον μήνα ζει κανείς έναν χρόνο περισσότερο από αυτούς που δεν τρώνε. Ειδικά η κατανάλωση σκούρας σοκολάτας («υγείας») βοηθάει στην αύξηση των επιπέδων της HDL, της «καλής» χοληστερόλης, που συμβάλλει στο να μη φράξουν οι αρτηρίες.

Αρνητικές επιπτώσεις – Μύθοι και Αλήθειες

Παρά τα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά της και τις έρευνες που υποδεικνύουν μια θετική επίδρασή της στον οργανισμό μας, η σοκολάτα έχει ενοχοποιηθεί για πολλά και σοβαρά προβλήματα υγείας. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, η σοκολάτα θεωρούνταν σαν μια από τις κύριες αιτίες για πρόκληση βλαβών στα δόντια και την εκδήλωση ακμής στο πρόσωπο. Οι έρευνες, όμως, δεν καταδεικνύουν κάποιο από τα συστατικά της σοκολάτας υπεύθυνο πρόκλησης ακμής, ενώ για την πρόκληση τερηδόνας και άλλων οδοντικών βλαβών υπεύθυνη είναι η διατροφή στο σύνολό της.

Η παχυσαρκία είναι μια ακόμα πάθηση που οι περισσότεροι «χρεώνουν» στη σοκολάτα και είναι η συγκεκριμένη άποψη που συγκρατεί και, θα λέγαμε, στερεί την απόλαυση της γλυκιάς γεύσης μιας πλάκας σοκολάτας από έναν μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Η αλήθεια είναι πως η σοκολάτα, εκτός από μια τροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, είναι και προϊόν με μεγάλο ενεργειακό περιεχόμενο (μια σοκολάτα υγείας 100γρ αποδίδει 479 θερμίδες). Με απλά λόγια, μικρές ποσότητες σοκολάτας μπορούν να μας δώσουν πολλές θερμίδες. Είναι γνωστό πως όταν, μέσω της διατροφής μας, προσλαμβάνουμε περισσότερες θερμίδες από αυτές που ξοδεύουμε, οδηγούμαστε σε αύξηση βάρους. Φυσικά, αυτό συμβαίνει με οποιοδήποτε τρόφιμο, όσο υγιεινό και αν είναι και δεν είναι δυνατόν να καταλογίζουμε στο ίδιο το τρόφιμο την πιθανή αδυναμία μας να ελέγξουμε την ποσότητα που καταναλώνουμε.

Σε μια ισορροπημένη διατροφή, η σοκολάτα έχει τη δική της θέση. Απολαύστε τη σοκολάτα με μέτρο και να θυμάστε πως η υπερβολή οδηγεί στο να γευόμαστε την… πικρή πλευρά του χαρακτήρα της.

Πηγές: www.iatronet.gr , www.thessalianews.gr , www.tovima.gr , www.superfoods.gr

Η ιστορία της σοκολάτας σε 5 videos :

Save

Save

Save

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *